Oprichting Reserve Woningbouwfonds
We willen tot 2028 een extra stimulans aan de woningmarkt geven om de realisatie van het betaalbare segment (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop) te ondersteunen. Voor ondersteuning van de sociale huur heeft de gemeente al een bestaande reserve/subsidieregeling. De Reserve Woningbouwfonds vormt hierop een aanvulling.
De Reserve Woningbouwfonds is bedoeld om projecten beter haalbaar te maken, bijvoorbeeld door investeringen in de randvoorwaarden rondom woningbouw, zoals ontsluiting en voorzieningen rondom een gebouw. En ook voor de inzet van capaciteit binnen de ontwikkelketen van de gemeente, om hiermee de woningbouw te continueren of te versnellen. Dit alles onder voorwaarde dat er geen sprake is van staatssteun. Van 2025-2028 wordt jaarlijks € 2,5 miljoen uit de algemene reserve toegevoegd aan deze nieuwe reserve (in totaal € 10,0 miljoen). We gaan op korte termijn een beleidskader uitwerken voor de inzet van deze middelen.
✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: In 2025 hebben we vanuit de Reserve Woningbouwfonds extra capaciteit ingezet voor de woningbouwversnelling. Het gaat dan om planeconomen, verkeerskundigen en planjuristen. De raad heeft in 2025 besloten dat de middelen ook kunnen worden ingezet voor de cofinanciering van Beethoven, en geen Helmonds beleidskader op te stellen. We sluiten voor het deel cofinanciering Beethoven namelijk aan bij het beleidskader van de regio en voor de Helmondse subsidieregeling voor sociale huur door corporaties hadden we al een eigen beleidskader.
Gebiedsontwikkeling, strategie & onderzoeken
In de verstedelijkingsafspraken, die zowel Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) als Metropoolregio Eindhoven (MRE) hebben gemaakt met het rijk, heeft Helmond afspraken gemaakt over een integrale groei van de gemeente met 15.000 woningen en bijhorende voorzieningen en arbeidsplaatsen tot 2040. Daarnaast zijn ook afspraken gemaakt over toename van het aantal arbeidsplaatsen en werklocaties, voorzieningen in brede zin en noodzakelijke investeringen in de mobiliteit. Dit onder de noemer van de schaalsprong. Belangrijk doel daarbij is dat deze schaalsprong de hele gemeente ten goede komt.
Voor de opgave in het Centrum+-gebied werken we daarvoor momenteel (2024) aan het Ontwikkelperspectief Centrum+ Helmond 2040: een integrale ruimtelijke vertaling van beleidsdoelstellingen voor klimaatadaptatie, gezondheid, mobiliteit en verdichting. Het laat zien welke stad Helmond momenteel is, welke stad het wil en kan zijn en waarop ingezet moet worden om dat te bereiken. Het wijst cruciale sleutelprojecten, stadsstructuurversterkende projecten en ontwikkellocaties aan ter ondersteuning van besluitvorming binnen deze verstedelijkingsopgave.
Om de groei van de stad op een duurzame manier te laten plaatsvinden, zijn bepaalde ingrepen randvoorwaardelijk. Bijvoorbeeld het zorgen voor een energie-infrastructuur die de nieuwe 10.000 woningen in het centrale deel van de stad van duurzame energie kan voorzien, en het toevoegen van voldoende voorzieningen voor de huidige en nieuwe bewoners.
Maar het gaat ook om het aanpassen van grote (infra)structuren in de stad om een goede leefomgeving en een goede bereikbaarheid te realiseren. Hiervoor zijn aanpassingen in de mobiliteitsstructuur nodig, die passen bij de duurzame ambities. En het aanpassen en versterken van de groene infrastructuur van de stad draagt bij aan een robuuste groenstructuur zodat iedere inwoner van Helmond toegang heeft tot een gezonde leefomgeving. Op deze manier gaat de verstedelijkingsopgave integraal samen met de mobiliteitstransitie, het benutten van Openbaar Vervoer (OV)-bereikbaarheid, meer ruimte voor wandelen en fietsen, het vergroenen van de buitenruimte en het verduurzamen van de energie-infrastructuur en biedt meekoppelkansen voor kwetsbare wijken.
Het ontwikkelperspectief geeft de handvatten voor samenhang en volgordelijkheid van deze projecten en randvoorwaardelijke ingrepen. Op basis van deze handvatten zal een uitvoeringsprogramma met bijhorende investeringsvraag worden opgesteld. Dit zal in de volgende begroting meer concrete invulling kunnen gaan geven aan de benodigde investeringen. Dit uitvoeringsprogramma zal periodiek worden bijgesteld op basis van nieuwe inzichten en kansen (financieel, ruimtelijk, markt) die zich voor kunnen doen.
Ook zal het uitwerken van deze projecten en ontwikkellocaties in 2025 starten als onderdeel van dit meerjarig uitvoeringsprogramma, om de opgave uit het verstedelijkingsakkoord te kunnen realiseren. Daarnaast is blijvende inzet nodig op de lobby, gericht op het verkrijgen van de benodigde financiële middelen voor deze integrale opgave.
✔ Behaald: Het ontwikkelperspectief is door het college vastgesteld op 13 mei 2025. Ook is het Centrum+ gebied in de nationale Ontwerp Nota Ruimte (september 2025) opgenomen als grootschalige woningbouwlocatie. Op 10 november 2025 is per nota van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de verdeling van de Woningbouw- en mobiliteitsmiddelen en het Gebiedsbudget bekend gemaakt (referentie IENW/BSK-2025/277834, datum 7 november 2025). In deze nota is bekend gemaakt dat
€ 33.736.056 (incl. BTW) is vrijgemaakt voor Helmond Centrum+. Dit bedrag gaat over maatregelen die in aanmerking komen voor het gebiedsbudget. Dit is de stap die het Rijk kan nemen. De inframaatregelen bieden voor een volgend kabinet een logisch pakket om een vervolgstap op te nemen.
Omgevingsplan
Het omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen, lokale verordeningen en gedecentraliseerde Rijksregels in het fysieke domein. We moeten uiterlijk begin 2032 een gebiedsdekkend omgevingsplan hebben. We groeien daar via een transitiepad de aankomende jaren stapsgewijs naartoe. In 2025 brengen we het omgevingsplan voor 't Hout ter besluitvorming naar de raad. Daarnaast starten we in 2025 met het opstellen van het omgevingsplan voor de wijken Brouwhuis, Rijpelberg en Dierdonk. Besluitvorming hierover vindt plaats in 2026.
Deels behaald:
Op 7 oktober 2025 heeft de gemeenteraad de 1e wijziging omgevingsplan voor het gebied 'De Bergen' vastgesteld.
We zijn gestart met de inventarisatie en het opstellen van de regels voor de wijziging omgevingsplan voor ’t Hout. Het opstellen van de wijziging omgevingsplan voor de wijk 't Hout loopt door in 2026. Het opstellen van deze wijziging bleek te omvangrijk en complex om als eerste inhoudelijke wijziging door te voeren en is daarom in tijd doorgeschoven. Als tussenstap hebben we het gebied De Bergen (onderdeel van 't Hout) eerst opgesteld. We hebben deze informatie op 15 mei 2024 in een raadsinformatiebrief 'Terugblik inwerkingtreding Omgevingswet' met de raad gedeeld.
Nadat de wijziging omgevingsplan voor de wijk 't Hout is vastgesteld, starten we met de opstelling van een wijziging omgevingsplan voor de wijken Brouwhuis, Rijpelberg en Dierdonk.
Nota Ruimtelijke Kwaliteit
De Welstandsnota is het belangrijkste toetsingskader voor de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit bij haar adviserende rol voor ontwikkelingen en vergunningverlening in het fysieke domein. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Het actualiseren van het huidige beleid is noodzakelijk vanuit het aangepaste regime. Daarnaast dateert de huidige Welstandsnota uit 2014 en sluit deze niet meer goed aan bij de huidige en toekomstige ontwikkelingen, waaronder de noodzaak om energiebesparende en andere duurzame maatregelen een plek te geven binnen het thema ruimtelijke kwaliteit. Tot slot is de nota een belangrijke bouwsteen van het te ontwikkelen integrale omgevingsplan en is ruimtelijke kwaliteit een belangrijk thema in het kader van de schaalsprong. Een actueel beleidskader is daarvoor noodzakelijk.
Daarnaast heeft de gemeenteraad op 23 mei 2024 het college via een motie opdracht gegeven om de welstandnota zodanig aan te passen dat de benodigde financiën voor esthetische aanpassingen beter in verhouding staan tot de totale projectkosten en dat bij aanpassingen die nauwelijks gezien/ervaren worden een lagere verhouding moeten kunnen volstaan. Hiervoor trekken we incidenteel € 75.000 uit. Dit kan gedekt worden uit de reserve Bouwleges en Omgevingswet.
✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Er is veel informatie opgehaald over de huidige nota en de werkwijze hiervan, de informatie wordt verwerkt om tot een geactualiseerde versie te komen.
Regionale woonafspraken
Helmond is de tweede stad van de Brainportregio en tegelijkertijd centrumstad van de Peel. In het coalitieakkoord is afgesproken volop te investeren in deze samenwerkingsverbanden. Als gevolg van de landelijke Woondealafspraken tussen Rijk en regio's komen taken op gebied van Wonen bij het MRE te liggen. Daarvoor is in de loop van 2023 het MRE Wonen en Ruimte opgericht, met daaronder diverse woondeal werkgroepen. Hiervoor is extra ambtelijke capaciteit nodig.
Helmond werkt zowel op SGE-niveau als MRE-niveau samen in het kader van de gemaakte woonafspraken. Regionale samenwerking is essentieel op diverse thema's in het woondomein, omdat onze woningmarkt regionaal functioneert. Er wordt scherp gelet op het voorkomen van dubbelingen in de taken tussen SGE en MRE.
Het SGE maakt haar jaarplanning medio oktober 2024. In ieder geval blijven het Ambtelijk Overleg (AO) Wonen, Kopgroep Wonen, het Portefeuillehoudersoverleg (POHO) Wonen, de ambtelijke kennissessies en WoonST 2.0 (bouw gestandaardiseerde sociale huurwoningen) doorlopen in 2025.
Op MRE-niveau worden in 2025 de volgende taken opgepakt:
- Monitoring; bijhouden van mogelijkheden en voortgang van de woningbouwproductie. Voorzien in stuurinformatie op de relevante items uit de Woondeal. Uitwerking inzicht in betrokkenheid van woningcorporaties in de plannen. Doorlopend naar 2026
- Woningbouw regie: mogelijk maken van sturing, o.a. op woningbouwversnelling, bouwstroom, prioritering en kwaliteit van de plannen (ruimtelijk en sociaal). Inzicht in die onderdelen waar sturing nodig is. Doorlopend naar 2026
- Studentenhuisvesting; Inzicht verschaffen in behoefte/ aantallen/ typologie etc. en duidelijkheid in welke corporaties participeren. Pilots studentenhuisvesting opstarten.
- Woondeal met het rijk en provincie; een geactualiseerde en gedragen Woondeal 2025. Woondeal loopt tot en met 2030.
- Versterken posities woningcorporaties: locaties voor sociale huur en sociale koop in beeld, procesoptimalisatie, instrumenten en voorwaarden planontwikkeling. Definities (grondprijs, standaardisatie kavels).
- Regionale woon-zorganalyse: opstellen van een regio-gedragen woonzorganalyse en woonzorgvisie. Doorlopend naar 2026
- Duurzaamheid: ambities duurzaamheid vertalen naar bouwopgave en maatregelen. Doorlopend naar 2026
✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren:
- In 2025 is de Regionale Woondeal Zuidoost-Brabant herijkt.
- De publieksversie van de woningbouwplanmonitor is voor Helmond gepubliceerd.
- De pilot verkenning studentenhuisvesting is gestart.
- We hebben een regionale verkenning gedaan naar de mogelijkheden ten aanzien van het beter benutten van de bestaande woningvoorraad, bijvoorbeeld met optoppen en woningdelen.
- We hebben de Huisvestingsverordening vastgesteld met afspraken over de regionale urgentieregeling.
- Woonst 2.0 is het uitgangspunt bij sociale huur, dit hebben we ook opgenomen in de Prestatieafspraken voor 2026.
- STEC heeft in november 2025 de woningmarkt- en woonzorganalyse opgeleverd en gepresenteerd. Dit loopt door naar 2026 m.b.t. regionale vertaling en visie.
Huisvesting arbeidsmigranten
Dit betreft het project Flexôtel op Varenschut. In 2024 is de start gemaakt met de aanvraag omgevingsvergunning. Daarnaast gaat de wijziging bestemmingsplan lopen. Deze procedures zullen in 2025 verder doorlopen. De beoogde output voor 2025 is afhandeling van de procedures en het bouwrijp maken van de locatie. Dit is een tussenresultaat. Naar verwachting zal in 2026 het Flexôtel voor arbeidsmigranten worden opgeleverd.
Nog niet afgerond: Procedures zijn gestart, maar niet afgerond in 2025.
Afwegingskader wonen en zorg
In Helmond willen we voor alle denkbare doelgroepen, en verspreid door de stad, wonen met zorg mogelijk maken. Dit gaat niet vanzelf en is een proces van lange adem. In 2025 ontwikkelen en implementeren we samen met de externe woon- en zorgpartners afwegingskaders wonen en zorg. Hiermee beoordelen we binnenkomende woonzorginitiatieven op behoefte, passendheid en kwaliteit.
Ook kunnen we hiermee afwegen waar welke woonzorgvoorzieningen passend zijn, mede gezien behoefte en veerkracht van de (directe) omgeving. Hier ligt een link met de regionale woonafspraken (o.a. woonzorganalyse) en de uitwerking van nieuwe wetgeving (Wet versterking regie Volkshuisvesting, in verband met specifieke aandachtsgroepen). In 2024 is reeds gestart met de voorbereidingen. Verdere besluitvorming zal in 2025 plaatsvinden, waarna de afwegingskaders structureel kunnen worden toegepast.
Onder meer vanuit de prestatieafspraken met de woningcorporaties en zorgpartners gaan we ook verder met het ontwikkelen van strategieën en voorstellen over tot (pre)mantelzorgeenheden, wooncoaches, Praat vandaag over morgen en het vaststellen/uitvoeren van beleid om passende woonvormen voor zorgdoelgroepen (beter) mogelijk te maken, zoals woningdelen en kamerverhuur.
✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Begin 2025 hebben wij een lokaal afwegingskader woonzorginitiatieven vastgesteld. We hebben de beleidsregel bijwonen (inclusief pre-mantelzorgeenheden) vastgesteld. Samen met de woon-, zorg- en welzijnspartners is een plan van aanpak 'passend wonen en doorstroming' vastgesteld, waarin de introductie van een wooncoach is opgenomen. Regionaal is een woonzorganalyse uitgevoerd.
Grondbedrijf
Het Grondbedrijf faciliteert ontwikkelingen door de beleidsdoelstellingen mee te nemen in het grondbeleid.
In de paragraaf 4.7. Grondbeleid is dit verder toegelicht
Eeuwigdurende grafrust
Samen met diverse geloofsgemeenschappen zijn we op weg om te voorzien in de behoefte aan ruimte voor eeuwigdurende grafrust. Er is grotendeels overeenstemming over de randvoorwaarden waaronder de grafrust vorm kan worden gegeven. De verwachting is dat in 2025 een verkenning zal worden gedaan naar mogelijke locaties. Het beheer van die locatie/begraafplaats voorzien we vooralsnog in de vorm van een stichting. We faciliteren de gesprekken over locaties en het juridische pad om te komen tot een stichting.
✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De gemeente en de gemeenschap zijn weer meerdere malen in overleg getreden. De islamitische gemeenschappen hebben in 2025 vooral stappen gezet in het verder 'verenigen' van elkaar. De gemeente heeft een uitgebreid locatieonderzoek eind 2025 afgerond.