De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende, financiële verplichtingen. Hierna wordt inzicht gegeven in de financiële verplichtingen (afname/volume) waartoe de gemeente zich in 2025 of eerder heeft verbonden, welke doorlopen naar 2026 of later en niet op een andere wijze als schuld of voorziening in de balans zijn opgenomen.
Lopende huurverplichtingen
De lopende huur verplichten per ultimo 2025 zijn € 26,7 miljoen. De grootste is de huurverplichting voor Sporthal Scheepsboulevard voor € 24,8 miljoen.
Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen
De lopende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen per ultimo 2025 zijn € 9,2 miljoen.
Dit is voor € 8,9 miljoen aan vakantiedagenverplichtingen en € 0,3 miljoen aan pensioenverplichtingen voor de nabestaanden van wethouders.
Verplichtingen uit hoofde van het grondbedrijf
De verplichtingen vanuit het grondbedrijf per ultimo 2025 zijn € 0,9 miljoen. Dit zijn verplichtingen tot aankoop gronden en besteding bij het facilitair grondbedrijf.
Overige financiële verplichtingen
De overige financiële verplichtingen omvatten voornamelijk de langlopende huur/lease verplichtingen/contacten (afgerond € 295,9 miljoen). Een aantal contracten lopen in de komende jaren af. De grootste verplichtingen zijn o.a.:
- Beveiligingsdiensten, periode, € 1,6 miljoen.
- Overeenkomst op-/overslag, transport en verwerking restafval Helmond € 1,9 miljoen
- Levering gecompenseerd gas en duurzame elektriciteit, € 1,8 miljoen.
- MSP facilitaire diensten € 5,7 miljoen.
- Ondergrondse containers en registratiesystemen brengvoorziening, € 2,6 miljoen.
- Project Rehabilitatie Kasteel-Traverse € 8,5
- Uitvoering sociale Teams € 15,6 miljoen.
- Hulpmiddelen WMO € 9,8 miljoen
- Managed Serviceprovider € 9,6 miljoen.
- Leerlingenvervoer € 19,6 miljoen.
- In 2025 zijn er een 5-tal contracten voor Huishoudelijke Ondersteuning afgesloten met 5 zorgverleners. Ieder contract heeft een contract waarde tot maart 2033 ad € 40,6 miljoen. In totaal € 202,8.
Ontwikkelingen PFAS-dossier
Onlangs is de raad geïnformeerd via RIB 2026-046 over de stand van zaken rond het bodemsaneringsplan dat de gemeente laat opstellen, de stand van zaken rondom het verhalen van de kosten op de verantwoordelijke partijen en de aangifte en de bevindingen van de GGD over een gezondheidsonderzoek.
De eerste stap in de sanering is het opstellen van een bodemsaneringsplan. Adviesbureau Arcadis, onderdeel van het Expertisecentrum PFAS, heeft van het college de opdracht gekregen om dit plan te maken. Daarvoor onderzoekt Arcadis de risico’s van de PFAS-verontreiniging, brengt mogelijke saneringsoplossingen in beeld en werkt de gekozen aanpak technisch uit.
Het college heeft op 25 mei 2021 vastgesteld dat de PFAS-verontreiniging niet leidt tot onaanvaardbare risico’s voor mens, dier of plant. De bron van het risico, de emissie door Custom Powders, is al in 2018 weggenomen. Het volkstuinencomplex aan de Sluisdijk is vervolgens in 2023 gesaneerd, naar aanleiding van aangepaste advieswaarden. Wel verplaatst de verontreiniging zich via het diepere grondwater. Daardoor kan op langere termijn een risico ontstaan voor de waterwinning. Andere risico’s zijn niet vastgesteld.
Arcadis onderzoekt nu of deze conclusies, op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten en normen, nog steeds standhouden. Daarom is aanvullend bodem- en gewasonderzoek gedaan op landbouwpercelen, particuliere moestuinen, in het grondwaterbeschermingsgebied en bij bestaande grondwateronttrekkingen. De resultaten van dit deelsaneringsonderzoek worden opgenomen in het saneringsplan.
De uitkomsten van het onderzoek en de mogelijke saneringsoplossingen worden op dit moment besproken met de andere betrokken overheden en met Brabant Water. Het gaat om de provincie Noord-Brabant, als bevoegd gezag voor het diepere grondwater en de drinkwaterwinning, en waterschap Aa en Maas, als bevoegd gezag voor grondwateronttrekking en oppervlaktewater. Deze afstemming vraagt om zorgvuldigheid. De verwachting is dat Arcadis het saneringsplan in het tweede kwartaal van 2026 oplevert.
Na het faillissement van Custom Powders in december 2024 is de gemeente Helmond als bevoegd gezag verantwoordelijk voor de sanering. Om het verhalen van de kosten zo veel mogelijk veilig te stellen, heeft de gemeente de curator een last onder bestuursdwang opgelegd. Zodra het saneringsplan beschikbaar is, worden nadere afspraken gemaakt met de curator over de sanering en een bijdrage in de kosten. Uit het faillissementsverslag van december 2025 blijkt dat de locatie aan de Grasbeemd 10 onder voorwaarden is verkocht. Dit wordt meegenomen in het vervolg met de curator. De gemeente heeft naast Custom Powders ook Chemours c.s. al in 2023 aansprakelijk gesteld.
Namens de gemeente is in mei 2025 aangifte gedaan tegen Custom Powders, Chemours c.s. en leidinggevenden van beide bedrijven. Het Openbaar Ministerie heeft op 5 februari 2026 laten weten geen onderzoek te starten en hierover ook een persbericht uitgebracht. Tegen dit sepotbesluit kan bezwaar worden gemaakt. De gemeente beraadt zich op dit moment op die stap. Uit het besluit van het OM blijkt wel dat Chemours c.s. strafrechtelijk wordt vervolgd in het zogenoemde Dahlia-proces in Dordrecht. Het verhalen van de kosten blijft onverminderd gericht op de verantwoordelijke partijen. Daarnaast beziet de gemeente welke vervolgstappen in het strafrechtelijk dossier mogelijk zijn.
De GGD heeft verkend of in Helmond een biomonitoringsonderzoek naar PFAS in bloed mogelijk en zinvol is, nadat aansluiting bij landelijk onderzoek via het RIVM niet meer mogelijk bleek. De conclusie is dat de meerwaarde van zo’n onderzoek beperkt is en de GGD adviseert daarom hiervan af te zien. Bloedafname is een medische handeling en vraagt om een stevige medisch-ethische onderbouwing, die nu onvoldoende aanwezig is. Ook ontbreekt een representatieve biobank met oudere bloedmonsters van Helmondse inwoners, waardoor geen vergelijking met het verleden kan worden gemaakt. Daarnaast verwacht de GGD dat eventuele verschillen met het landelijk gemiddelde beperkt zijn en gezondheidskundig weinig extra duiding geven. Ook is het effect van sanering met bloedonderzoek moeilijk aan te tonen, omdat PFAS lange tijd in het lichaam aanwezig kan blijven.
Van het Rijk hebben wij € 8,767 miljoen SPUK-middelen ontvangen ter dekking van onze kosten in het PFAS-dossier. Deze middelen zijn door het Rijk gelabeld voor diverse deelprojecten. Van die middelen resteert nog € 7,097 miljoen. Kosten die niet onder de gelabelde deelprojecten vallen, kunnen niet gedekt worden via de SPUK. Hiervoor zoeken wij een alternatieve dekking.