Balans en de toelichting

Eigen vermogen

Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende onderdelen:

Algemene reserves

Resultaatbestemming 2024
Resultaatbestemming 2024 Onder 'Bestemming resultaat 2024 staan de toevoegingen vermeld uit hoofde van de bestemming van het resultaat over het boekjaar 2024 naar aanleiding van het Raadsbesluit vaststellen Jaarverantwoording 2024 (juli 2025). Het resultaat voor bestemming 2024 bedroeg € 12,7 miljoen waarvan € 8 miljoen is overgeheveld naar 2025. Het restant ad € 4,6 miljoen is toegevoegd aan de algemene reserve.

De aard, doelstelling en belangrijkste mutaties 2025 (posten groter dan € 250.000) van de algemene reserves wordt als volgt toegelicht:

Algemene reserve
De algemene reserve vormt het gemeentelijk weerstandsvermogen en dient qua omvang tenminste voldoende te zijn om de gekwantificeerde risico's af te dekken. Grote mutaties 2025:
Aan de reserve is toegevoegd:

• Resultaatsbestemming jaarrekening 2024; € 12,7 miljoen.
• Storting volgens begroting 2025; € 179.000.

Aan de reserve is onttrokken:

• € 4,6 miljoen voor toevoeging aan reserve grote projecten
• € 8 miljoen bestemd voor overheveling naar 2025
• € 2,5 miljoen overige onttrekkingen volgens de begroting 2025

Grondbedrijf

Resultaat Grondbedrijf € 4,1 miljoen is negatief. Dit is onttrokken uit de reserve Grondbedrijf.

Bestemmingsreserves

Dekkingsreserves
We hebben op dit moment één dekkingsreserve, namelijk de dekkingsreserve kapitaallasten. Het verloop hiervan in 2025 is weergegeven in onderstaand overzicht.

Dekkingsreserve kapitaallasten

Indien een reserve wordt ingezet als dekking voor een investering, worden deze middelen vanuit die reserve in de dekkingsreserve kapitaallasten gestort. Reserves mogen namelijk niet in mindering worden gebracht op deze investeringen. De kapitaallasten (rente en afschrijving) die uit deze investeringen voortvloeien, worden jaarlijks ten laste gebracht van de dekkingsreserve kapitaallasten.

De belangrijkste mutaties 2025 (posten groter dan € 250.000) van de dekkingsreserves worden als volgt toegelicht:

De storting van € 4 miljoen bestaat grotendeels uit een storting van € 3,3 miljoen voor de dekking voor de toekomstige kapitaallasten van het integraal huisvestingsplan onderwijs. De overige stortingen zijn voor de dekking van toekomstige kapitaallasten van diverse investeringsprojecten zoals Wijkaccommodatie De Boerderij, De kunsthal en GOW Hoofdstraat 30.

De onttrekking van bijna € 2 miljoen is voor de dekking van de huidige afschrijvingslasten van investeringskredieten.

Egalisatiereserves
Het verloop van de egalisatiereserves in 2025 is in onderstaand overzicht weergegeven.

De aard, doelstelling en belangrijkste mutaties 2025 (posten groter dan € 250.000) van de egalisatiereserves wordt als volgt toegelicht:

Sociaal Domein

De reserve Sociaal Domein fungeert als risicobuffer om financiële mee- en tegenvallers in de uitvoering va het Sociaal Domein, te weten Zorg en Welzijn, Werk en Inkomen en Jeugd, jeugdzorg en onderwijs binnen programma 1, Meedoen, rondkomen en vooruitkomen op te vangen. Het resultaat van het Sociaal Domein wordt bepaald uit het resultaat van bovengenoemde thema's. Het uiteindelijke positieve resultaat van het Sociaal Domein over 2025 bedraagt € 9,5 miljoen. Hiervan is conform afspraak € 4,7 miljoen toegevoegd aan de egalisatiereserve Sociaal Domein waardoor de stand van deze reserve per 31 december uitkomt op € 5,2 miljoen. Via de resultaatbestemming wordt hier nog € 4,8 miljoen aan toegevoegd waardoor de reserve Sociaal Domein uiteindelijk uitkomt op de vastgestelde maximale hoogte van € 10 miljoen.

I-deel
De egalisatiereserve I-deel wordt ingezet om financiële risico's op te vangen in verband met enerzijds het verloop van het aantal uitkeringsgerechtigden en anderzijds de uitvoeringskosten die hiermee gepaard gaan. De onttrekking aan de reserve I-deel heeft betreking op de toevoeging aan de reserve regionale arbeidsmarktmiddelen. Deze middlen betreffen een Europese subsidie die eerder aan de reserve I-deel toegevoegd zijn.

Onderhoud gebouwen (vastgoed)
Het onderhoud aan onze eigen gemeentelijke gebouwen komt ten laste van de exploitatiebegroting. Het begrote onderhoudsbudget in 2025 voor alle gemeentelijke gebouwen in alle programma's is circa
€ 4,256 miljoen. De werkelijke onderhoudskosten in 2025 voor alle gemeentelijke gebouwen in alle programma's zijn ongeveer € 4,998 miljoen. Het verschil van ongeveer € 742.000 is onttrokken aan de egalisatiereserve onderhoud gemeentelijke gebouwen (vastgoed). Daarnaast is een bedrag van € 100.000 onttrokken aan de egalisatiereserve onderhoud gemeentelijke gebouwen (vastgoed) en toegevoegd aan de dekkingsreserve kapitaallasten voor dekking van kapitaallasten van investeringen voor verduurzaming gemeentelijk deze e gebouwen .

Regionale arbeidsmarktmiddelen
De toevoeging aan de reserve regionale arbeidsmarktmiddelen in 2025 heeft betrekking op de dotatie vanuit de reserve I-deel. Deze middelen betreffen een Europese subsidie die eerder aan de reserve I-deel zijn toegevoegd zijn.

Overige bestemmingsreserves

Het verloop van de overige bestemmingsreserves in 2025 is in onderstaand overzicht weergegeven.
De aard, doelstelling en belangrijkste mutaties 2025 (posten groter dan € 250.000) van de bestemmingsreserves wordt als volgt toegelicht:

Het verloop van de overige bestemmingsreserves 2025 is in bovenstaand overzicht weergegeven. De aard, doelstelling en belangrijkste mutaties 2025 (posten groter dan € 250.000) van de bestemmingsreserves wordt als volgt toegelicht:

Eenmalige investeringsimpuls
De onttrekking van € 236.000 aan de reserve investeringsimpuls dient als algemeen dekkingsmiddel voor de exploitatielasten in de begroting 2025.

Mobiliteit en verkeersveiligheid
Onttrekking van € 405.000 bestaat uit € 280.000 voor de gebiedsontsluiting hoofdstraat en € 125.000 vrijval in het resultaat omdat de reserve is opgeheven.

Versnellingsagenda duurzaamheid
Onttrekking van € 261.000 voor diverse projecten met betrekking tot duurzaamheid en klimaatadaptatie. Zie hoofdstuk 3.2.4.

ISV Investering Stedelijke Vernieuwing
In de meicirculaire 2024 zijn er structurele middelen toegewezen ten behoeve van bodembescherming. Deze middelen zijn toegevoegd te worden aan de reserve ISV.

Stedelijke vernieuwing
De onttrekking is ter dekking van de kapitaallasten voor de investering Wijkaccommodatie de boerderij. Deze wordt toegevoegd aan de reserve dekking kapitaallasten.

Saldo begroting 2020
We hebben een bedrag van ruim € 3,2 miljoen toegevoegd aan de dekkingsreserve kapitaallasten vanuit de reserve saldo begroting 2020. Deze is voor de bekostiging van de kapitaallasten van diverse investeringen waaronder het Integraal Huisvestingsprogramma 2024 en 2025.

Reserve coronafonds
Voor de jaren 2025-2028 is een bedrag gereserveerd voor de uitgaven in het kader voor Perspectief voor Jongeren. Deze onttrekking heeft hier betrekking op.

Reserve bouwleges
De bestemmingsreserve ''Bouwleges en Omgevingswet' is ingesteld om meer opbrengsten en kosten op het gebied van vergunnen/ toezicht en Omgevingswet te bekostigen. Bij de 2e Berap 2025 is besloten om een bedrag van € 242.000 te onttrekken aan deze reserve voor dekking van een verwachte inkomstenderving op de leges. Daarnaast is voor dekking van de kosten voor het opstellen van de nota Ruimtelijke Kwaliteit een bedrag van € 75.000 onttrokken aan deze reserve. Tenslotte is een bedrag van € 117.000 onttrokken voor de extra inzet voor toezicht op bouwprojecten en als gevolg van de invoering van de Omgevingswet.

Reserve Grote opgaven/projecten
In 2025 hebben we bij de begroting 2025 € 3,7 miljoen toegevoegd aan de reserve grote opgaven/projecten vanuit de beschikbare ruimte in het kapitaallastenbudget. Het doel van deze reserve is het sparen/reserveren van middelen ter dekking van de kosten van grote opgaven/projecten die we in de toekomst verwachten.

Reserve Mobiliteitsfonds
Storting van € 250.000 in de reserve mobiliteitsfonds conform begroting 2025.

Reserve Nieuwkomers
De onttrekking van € 564.000 heeft voor € 281.000 betrekking op de kosten die voor het team gedurende het jaar 2025 zijn gemaakt. Daarnaast betreft € 214.000 verbouwing Jan van Brabant. Verder is voor € 38.000 aan kosten gemaakt voor een ervaringsonderzoek ten behoeve van arbeidsmigranten en € 31.000 met de Opvang Buitenjan in Veldhoven.

Reserve Woningbouwfonds
In 2025 hebben we bij de begroting 2025 de reserve woningbouwfonds gevormd en € 2,5 miljoen toegevoegd aan de reserve Woningbouwfonds vanuit de algemene reserve. Het doel van de Reserve Woningbouwfonds is om projecten beter haalbaar te maken, bijvoorbeeld door investeringen in de randvoorwaarden rondom woningbouw, zoals ontsluiting en voorzieningen rondom een gebouw. En ook voor de inzet van capaciteit binnen de ontwikkelketen van de gemeente, om hiermee de woningbouw te continueren of te versnellen. Voor het laatste is in 2025 € 500.000 onttrokken uit de reserve.

Voorzieningen
De specificatie van het saldo van de voorzieningen in de balans is als volgt:

Het verloop van de voorzieningen in 2025 is in onderstaand overzicht weergegeven.

Voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico´s:

Voorziening wethouderspensioenen
Aanleiding voor de toevoeging van € 1.282.000 is de overdracht van de wethouderspensioenen naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) per 1-1-2028. Het ABP hanteert een hogere dekkingsgraad. Het is daardoor onvermijdelijk om de voorziening te verhogen conform de richtlijnen en een stellige uitspraak van de commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Zie hiervoor de volgende website: Q&A voorzieningen voor pensioenaanspraken politieke ambtsdragers · Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) .
Daarnaast hebben we een storting in de voorziening wachtgeldverplichtingen voor wethouders moeten doen van € 131.000.

Voorziening verlofsparen
Medewerkers kunnen bovenwettelijke vakantie uren sparen en vervolgens inzetten op een manier die aansluit bij de persoonlijke situatie. Eind 2025 was € 2.115.000 gespaard en wordt nu voorzien door een extra toevoeging van € 529.000 in 2025.

Herstel brug Kasteeltraverse
Voorziening valt vrij omdat er geen sprake meer is van achterstallig onderhoud, maar een levensduur verlengende investering.  In 2024 is een globale inspectie van de steunpunten van de Kasteel-Traversebrug uitgevoerd. Op basis van deze inspectie is voor het noodzakelijk onderhoud aan de Kasteel-Traversebrug een noodherstelvoorziening gevormd van € 1,250.000. Destijds is aangegeven dat dit een voorlopige inschatting betrof en dat gedetailleerde inspecties noodzakelijk waren om de daadwerkelijke opgave vast te stellen. De gedetailleerde inspecties zijn inmiddels uitgevoerd en hieruit blijkt dat de technische staat van de brug aanzienlijk slechter is dan eerder o.b.v. de globale inspecties aangenomen kon worden. De brug, die in 1962-1963 is gebouwd en in 1964 is opengesteld voor verkeer, is financieel volledig afgeschreven. Volgens de afdeling Realisatie en Beheer zal de brug na uitvoering van de herstelwerkzaamheden naar verwachting nog minimaal 15 tot 20 jaar langer meegaan. Op basis van de resultaten van de uitgebreide inspecties en de aard van de voorgenomen werkzaamheden (o.a. verbeteringen om te voldoen aan de fors toegenomen verkeersbewegingen op de brug) wordt geconcludeerd dat niet langer sprake is van regulier onderhoud, maar van een investering die de levensduur van het actief substantieel verlengt.

Voorziening voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt verkregen:

Voorziening Afval
Voordeel op het hoofdproduct afvalstoffen verwerking is gestort in deze voorziening zodat de middelen die opgehaald zijn met de afvalstoffenheffing behouden blijven voor het onderwerp afvalstoffen verwerking. Zie hoofdstuk 3.2.6.

Voorziening Rioleringslasten
De van burgers ontvangen bijdragen in de rioolheffing voor toekomstige vervangingsinvesteringen in de riolering worden gestort in deze voorziening. Voor nieuwe investeringen op basis van het vastgestelde gemeentelijke rioleringsplan wordt een bijdrage vanuit deze voorziening aan deze investeringen in mindering gebracht op deze activa.

Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is:

Onderhoud t.b.v. bevoegd gezag scholen
Voor een aantal schoolbesturen (Bevoegd Gezag) wordt het onderhoud voor scholen gevestigd in een multifunctioneel centrum (MFC) uitgevoerd. De van deze schoolbesturen te ontvangen bijdragen voor dit onderhoud zijn voor een bedrag van € 381.000 toegevoegd aan deze voorziening. Voor de kosten van het uitgevoerde onderhoud in 2025 is een bedrag van € 324.000 onttrokken aan deze voorziening.

Schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
De schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer zijn als volgt te specificeren:

In 2025 is een nieuwe aflossingsvrije geldlening voor € 15 miljoen aangetrokken tegen een rentepercentage van 3,264 %.
De reguliere aflossingen op de bestaande leningen zijn in 2025 € 17,5 miljoen. De totale rentelasten voor het jaar 2025 van de schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer bedragen € 2 miljoen (2024 € 2,2 miljoen).