Wijkuitvoeringsplannen transitievisie Warmte
De Gemeenteraad heeft de transitievisie Warmte vastgesteld en kennisgenomen van de update in 2023. We werken ook in 2025 aan de onderzoeken en eerste uitvoering in de genoemde prioritaire wijken. Hiervan is participatie met de wijk een belangrijk onderdeel, we doen dit op basis van ons nieuwe participatie beleid. Onderdeel van deze aanpak is tevens te leren en wijkgericht werken verder te ontwikkelen.
In 2025 werken we samen met partners en inwoners aan de benodigde uitvoeringsplannen voor de transitie naar duurzame energie. Hiervoor wordt € 60.000 per jaar uitgetrokken. In 2025 betreft dit het Centrum, Rijpelberg en Brouwhuis, Nieuw-Brandevoort en Helmond-Noord. Deze plannen zullen nog tot 2030 in uitvoering en onderzoek zijn. De ontwikkelingen in 2025 zijn een eerste stap met een vervolg in 2026 en verder.
Nog niet afgerond : Door voortschrijdend inzicht en de langere doorlooptijd van de collectieve warmteprojecten, schuift ook het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen mee op in de tijd. Met het budget voor de wijkuitvoeringsplannen zijn in 2025 enkele inwonersinitiatieven in de energietransitie ondersteund.
Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025
Met de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 werken we aan uiteenlopende projecten om onze stad klimaat-adaptief te maken; 2025 is het laatste jaar van de huidige uitvoeringsagenda. Het gaat van het ondersteunen van initiatieven in de stad zoals geveltuintjes of groene daken, tot het regelen van cofinanciering voor klimaat-adaptieve maatregelen bij infrastructurele werken.
In 2025 bereiden we samen met onze partners in de stad een nieuwe uitvoeringsagenda 2026-2030 voor die nog concreter toewerkt naar onze doelstelling om in 2050 als stad klimaatbestendig te zijn. De uitvoeringsagenda 2026-2030 wordt in 2025 aan de raad ter vaststelling voorgelegd.
Nog niet afgerond: De uitvoeringsagenda klimaatbestendig Helmond 2026-2030 is op 2 december 2025 in de opiniecommissie Omgeving besproken en daarbij zijn enkele aanbevelingen gegeven. Deze zijn vervolgens verwerkt. De uitvoeringsagenda wordt door het college vastgesteld.
Natuur- en Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond
In 2025 leggen we de Natuur- en Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond inclusief een meerjarig uitvoeringsprogramma Groen & Gezond Helmond ter vaststelling voor. In dit meerjarenprogramma zijn projecten opgenomen die een bijdrage leveren aan een groenere en (be)leefbare stad, zoals realisatie van ecologische verbindingszones en realisatie van nieuwe recreatieve routes.
In 2025 leveren we de volgende onderdelen op:
- Natuur- en landschapsvisie inclusief meerjaars uitvoeringsprogramma
- Inrichtingsvisie Landschapspark Kloostereind en starten met realisatie van het uitvoeringsprogramma.
- Integrale visie voor beekdal van de Goorloop inclusief drie inrichtingsplannen voor drie deelgebieden:
- Het versterken van natuurgebied Groot Goor (Hydrologisch herstel van Groot Goor, beekherstel Goorloop en uitbreiding natuurnetwerk Brabant) aan de zuidkant.
- Het versterken van het middengebied, herstel van het beekdallandschap in het Goorlooppark tevens ook Ecologische Verbindingszone (EVZ).
- Het versterken van het beekdallandschap rondom Goorloop Noord, Stiphoutse Loop en realisatie van de EVZ Schevelingse Loop aan de noordkant van Stiphout en landgoed Croy.
Het betreffen hier integrale gebiedsontwikkelingen welke meerjarig doorlopen.
✔ Behaald :
1. De Natuur- en landschapsvisie is in juli vastgesteld.
2. De inrichtingsvisie Landschapspark Kloostereind is in december 2024 vastgesteld.
3. De visie beekdalontwikkeling Goorloop is in juni vastgesteld.
Nog niet afgerond:
1. De ontwikkelrichting zoals vastgelegd in de visie is doorvertaald naar een meerjaren uitvoeringsprogramma ‘Vitale groene leefomgeving 2025 - 2040’ welke in 2026 bestuurlijk wordt voorgelegd.
2. In 2025 zijn de eerste projecten uit het uitvoeringsprogramma (2025 - 2030) uitgewerkt. Planvorming en (gedeeltelijke) grondaankoop voor herstel van (cultuurhistorische) bomenlanen, uitbreiding bosgebied en aanplant van nieuwe groen is afgerond.
3. Uitwerking van de inrichtingsplannen is opgepakt en wordt in 2026 bestuurlijk voorgelegd.
Vergroening is een onderdeel van alle openbare ruimte projecten.
Regionale Energie Strategie (RES)
Er wordt in 2025 met de 21 gemeenten van de MRE-uitwerking gegeven aan het Samenwerkings- & uitvoeringsprogramma (S&UP) RES. Ook wordt er een besluit genomen over de indiening van een RES 2.0. Dit gebeurt in samenwerking tussen MRE, provincie en waterschappen. Samen werken we ook aan het vraagstuk rondom netcongestie. Zowel het S&UP als de RES zijn in 2025 niet afgerond maar lopen in uitvoering in elk geval tot 2030.
Nog niet afgerond: Voor de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 heeft uw raad in juni 2025 een voortgangsrapportage ontvangen vanuit het MRE, waarin is aangegeven dat het oorspronkelijke bod voor 2 TWh duurzame opwek voor 2030 om diverse redenen niet gehaald zal worden. Over het opstarten van de RES 2.0 is in 2025 geen besluit meer genomen.
Klimaatcontract
Afgelopen september is opnieuw het Klimaatcontract ingediend. In april 2025 wordt bekend of we het missielabel krijgen. Waar het traject van het contract in 2025 eindigt, is het proces met de stad een doorlopend proces. We blijven projecten van stakeholders monitoren en begeleiden stakeholders met het opzetten van nieuwe projecten. We organiseren bijeenkomsten voor bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties.
Behaald: Helmond heeft in oktober 2025 het missielabel ontvangen vanuit Europa. Wij zijn daarmee, samen met Eindhoven, een van de 100 missiesteden in Europa voor versnelde realisatie van de klimaatdoelen conform de ambities in ons Klimaatbeleid. Het proces met stakeholders in onze stad is in 2025 (opnieuw) opgepakt en de activiteiten uit het jaarplan zijn uitgevoerd.
Energiearmoede
Om kwetsbare inwoners met een laag inkomen te ondersteunen in de energietransitie zetten we in op bewustwording en maatregelen om de energielast structureel te verlagen. Dit doen we door middel van het inzetten van kierenjagers (voor huur- en koopwoningen) en door het verduurzamen van particuliere koopwoningen. In 2025 worden alle potentiële woningen in kwetsbare wijken bezocht waar energiearmoede voorkomt. Een kierenjager kijkt of er hulp nodig is bij het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen. Voor het traject voor verduurzamen koopwoningen is voor de periode 2024-2026 budget voor 800 woningen.
✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De aanpak van de pilot (50 woningen in de Planetenbuurt) is in 2025 afgerond en geëvalueerd. Dit zal leiden tot een aanpak voor 2026 en verder voor de overige woningen die binnen de doelgroep vallen. De werkzaamheden van de zogenoemde Kierenjagers zijn in 2025 uitgevoerd volgens eerdere afspraken.
Uitvoering warmtetransitie
In 2025 geven we uitwerking aan de prioritaire wijken, uit de ge-update transitievisie november 2023. Ook wordt de participatie met de wijken opgepakt. De eerste onderzoeken worden in 2025 afgerond (zie ook onderzoek warmte en rolneming) en gesprekken met inwoners worden gevoerd. Uitvoering en vervolg loopt tot 2030.
Nog niet afgerond: Diverse ontwikkelingen hebben geleid tot aanpassingen in de aanpak van de prioritaire wijken, zie hiervoor ook de tekst bij de wijkuitvoeringsplannen van de Transitievisie warmte. De Transitievisie Warmte wordt in 2026 vervangen door het (wettelijk verplichte) Warmteprogramma. Hierin zal onder andere een herijking van de planning voor de wijkgerichte aanpak worden opgenomen.
Rolneming opwek duurzame energie
Op 2 juli 2024 heeft gemeenteraad ingestemd met een onderzoek naar de verschillende opties voor rolneming in de verduurzaming van warmte. Welke rol neemt de gemeente zelf, en welke laat het aan marktpartijen of andere overheden. Dit onderzoek loopt tot in elk geval het 2 e kwartaal van 2025. Voor de zomer van 2025 worden de resultaten van het onderzoek met de gemeenteraad gedeeld en er een besluit genomen rondom de eventuele rolneming van gemeente binnen warmtetrajecten. Dit specifiek voor het Centrum. Aansluitend wordt een algemeen plan voor de gehele gemeente verder uitgewerkt. Dat zal lopen tot zeker 2026. Een en ander is mede afhankelijk van besluitvorming rondom de warmtewet vanuit het Rijk en de keuzes die Provincie Noord-Brabant zal maken inzake een provinciaal warmte bedrijf. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in het onderzoek en vervolg.
Warmtebedrijf
In 2024 startten we met het onderzoek naar een mogelijk publiek warmtenet in Helmond (centrum) en willen dat hiermee in 2025 duidelijk wordt welke mogelijkheden er bestaan voor de mogelijke oprichting van een publiek warmtebedrijf in Helmond. Een dergelijk warmtebedrijf zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de doelen van de door de gemeenteraad in 2021 en 2023 vastgestelde Transitievisie Warmte.
Nog niet afgerond : Het onderzoek naar de mogelijke rolneming van de gemeente in een publiek warmtebedrijf is in 2025 opgeleverd. De resultaten zijn in september gepresenteerd aan de opiniecommissie. De consequenties hiervan worden in 2026 betrokken in het gesprek met uw raad over de oprichting van een warmtebedrijf.
Zon
In 2024 startte de uitvoering van het plan van aanpak voor zon-op-dak. Dit plan bevat zowel informatie over de opschaling van zon-op-dak op woningen, als bij bedrijven, onderwijsvastgoed en maatschappelijk vastgoed. Aangezien veel van deze daken niet van ons zijn, hebben we hierin een faciliterende en ondersteunende rol. Ons eigen vastgoed wordt verduurzaamd volgens de vastgestelde routekaart.
Naar verwachting is eind 2024 het beleid Zon vastgesteld. Dit beleid is afhankelijk van de besluitvorming van de landschapsvisie, aangezien hierin inpassingsvoorwaarden zijn opgenomen. Na vaststelling van beide documenten kunnen vanaf 2025 initiatiefnemers een initiatief starten (op basis van het participatie beleid) en aansluitend een vergunning indienen voor de ontwikkeling van zon-op-land op particuliere grond. In 2025 en volgende jaren geven we verder invulling aan het plan van aanpak zon-op-dak en kan er ook zon-op-veld worden ontwikkeld. De output is mede afhankelijk van oplossingen rond netcongestie en initiatieven van derden.
Deels behaald, deels stopgezet: De geactualiseerde beleidsregels voor de realisatie van zonnevelden zijn in juli vastgesteld, tegelijkertijd met de Natuur- en Landschapsvisie Groen en Gezond Helmond. We zijn nog niet gestart met het beleid voor zon-op-dak. Dit heeft te maken met het landelijke beleid (o.a. afschaffing salderingsregeling) en de toenemende invoercongestie op het elektriciteitsnetwerk. Hierdoor is het op dit moment niet opportuun om een gemeentebrede aanpak voor zon-op-dak te formuleren.
Inzet op besparen
Om energie te besparen is het van belang dat de woning goed geïsoleerd is. Een goed geïsoleerde woning heeft meerdere voordelen. In 2025 zetten we de lokale isolatieaanpak voort in Helmond, gesubsidieerd met middelen van het Rijk uit het Nationaal Isolatieprogramma. Daarmee richten we ons op de slechtst geïsoleerde woningen van woningeigenaren die ontzorging of ondersteuning bij financiering nodig hebben. Samen met het Energiehuis Slim Wonen organiseren we o.a. bewonersavonden om bewoners te informeren en adviseren over het verduurzamen van hun woning om het energieverbruik omlaag te brengen. In 2025 is het doel om zoveel mogelijk slecht geïsoleerde woningen één of meerdere stappen richting de isolatiestandaard te verbeteren. In 2030 willen we alle 3.500 woningen met energielabel DEFG verduurzaamd hebben.
Nog niet afgerond: We hebben in 2025 actief ingezet op communicatie en bredere bekendheid van onze isolatie-subsidieregeling. In 2025 zijn 201 subsidieaanvragen toegekend. De regeling loopt door zolang er middelen vanuit het Isolatieprogramma beschikbaar zijn.
Helaas hebben we gezien dat een aantal marktpartijen die diensten aanbood in deze sector in 2025 failliet is gegaan. Ook Helmond is hierdoor geraakt (Groupcard). De consortiumpartner Winst uit je Woning van het regionale project De Groene Zone Isoleren is ook failliet gegaan. Helmond heeft hier geen schade door geleden.
Toekomstbestendige bedrijventerreinen
- In 2025 willen we over gaan tot de realisatiefase voor de warmterotondes op BZOB, Groot Schooten en Hoogeind. Het initiatief ligt bij de particuliere trekkers.
- Voor de waterrotonde op BZOB geldt dat onze inzet is deze in 2025 fysiek te realiseren. Hiertoe gaan we een samenwerkingsovereenkomst (SOK) aan met exploitant Hydrobusiness over de gemeentelijke financiële bijdrage aan het project, alsmede de voorwaarden van verhuur van de voor het project beoogde kavel. Afronding van het project kan enkel in 2025 als de aanvraag voor een stroomvoorziening dan ook al wordt gehonoreerd.
Nog niet afgerond: De laatste stappen ten behoeve van de benodigde stroomvoorziening van de Waterrotonde zijn eind 2025 gezet, waarmee de realisatie van de Waterrotonde op korte termijn mogelijk is en besluitvorming over een gemeentelijke bijdrage kan worden genomen.
De projecten Warmterotonde Hoogeind en BZOB zijn nog niet afgerond. De Wet Collectieve Warmte is uitgesteld, waardoor het maken van langjarige afspraken moeilijk is. Op dit moment weten we niet precies hoe de nieuwe situatie er uit zal zien, meerdere scenario’s zijn mogelijk, zoals dat de gemeente eigenaar/ exploitant van het warmtenet wordt, maar ook dat de gemeente helemaal geen rol heeft. We wachten daarom vooralsnog de nieuwe warmtewet af, maar willen wel gereed zijn als de tijd rijp is.
- Voor de grondstoffenrotonde hebben we een kavel gevonden welke bij wijze van pilot verhuurd kan worden gedurende 2025. In de loop van dat jaar zullen we -afhankelijk van de uitkomsten van de pilot- op zoek moeten naar een definitieve locatie voor de grondstoffenrotonde.
Nog niet afgerond: De pilot is 2025 is succesvol gebleken en de Grondstoffenrotonde wordt nu verder uitgebouwd op de locatie PreZero.
- Het Smart Grids project kent vooralsnog 1 fase: de ontwikkelfase. Op dit moment (tot en met 2024) wordt de ontwikkeling voorzien. Vanaf medio-eind 2024 wordt gestart met pilots, die in 2025 verder gaan. Afhankelijk van de uitkomsten wordt het project vanaf 2025 naar een volgende fase getild
Nog niet behaald: Er is vooralsnog geen kansrijk startcluster van 3-5 bedrijven gevonden, onder andere omdat de geïnteresseerde bedrijven niet op dezelfde lus van het elektriciteitsnet zaten en omdat bedrijven, als dat mogelijk is, toch een voorkeur hebben voor een individuele oplossing. Via SBH worden bedrijven die daarom vragen individueel ondersteund.
- Het project om bedrijven te stimuleren om op energiegebied samen te werken in energiehubs loopt. De interesse bij bedrijven is gepeild. Als volgende stap wordt technisch uitgezocht wat kansrijke clusters voor samenwerking zijn. Als de bedrijven positief zijn over de uitkomst, start vanaf eind 2024 de uitvoering. Dat loopt door in 2025. Als het een succes is, herhalen we het traject met een volgende lichting bedrijven.
Nog niet afgerond: Het project loopt en van de grootste energieverbruikers op BZOB zijn de behoeftes in 2025 geïnventariseerd, maar voor hen is nog geen collectieve oplossing in beeld. Daarom zijn ook de omliggende bedrijven die zich nog niet gemeld hebben benaderd met als doel een duidelijk beeld te krijgen van de behoefte en mogelijkheden van alle bedrijven op BZOB.
Zie ook hoofdstuk 3.3.3. Bedrijventerreinen / circulaire economie.
Aanjaagteam netcongestie
Het stroomnet is vol en dat is een belemmering voor de plannen van Helmond. Bedrijven, collectieve warmte oplossingen en instellingen zoals scholen komen op de wachtlijst als zij een grote stroomaansluiting aanvragen. Daardoor lopen uitbreidings- en verduurzamingsplannen vertraging op. Voor sommige woningbouwplannen is het nodig dat een bedrijf verhuist, maar omdat het bedrijf op de nieuwe locatie geen stroom krijgt, kan het niet verhuizen. Daardoor kunnen ook woningbouwplannen vertraging oplopen. Op dit moment krijgt reguliere woningbouw nog wel een stroomaansluiting, maar als de congestie verder toeneemt kunnen daar in de toekomst ook wachtlijsten komen.
Om de problematiek op te lossen zijn we afhankelijk van (externe) randvoorwaarden. Dat zijn vooral het tempo waarin de netbeheerders de netten kunnen verzwaren, regels die het Rijk stelt en ontwikkelingen bij de marktpartijen. Als gemeente kunnen we daaraan bijdragen door te zorgen dat de ruimtelijke inpassing en de vergunningprocedures voor nieuwe Enexis-stations zo soepel mogelijk verlopen, en actief te sturen op de planning van projecten. Zonder daarbij andere gemeentelijke belangen uit het oog te verliezen, zoals ruimte voor parkeren, groen of stedenbouwkundige kwaliteit.
We willen oplossingen vinden in nieuwe innovaties, strategische planning, regionale afstemming en gefaseerde uitvoering. Daarvoor richtten we in 2024 een Aanjaagteam Netcongestie op. In 2025 gaat het Aanjaagteam Netcongestie aan de slag om specifieke innovatieve oplossingen (zoals netbewuste woningbouw) uit te werken. Voor het daarbij betrekken van gespecialiseerde externe expertise krijgt dit team beschikking over een werkbudget van € 100.000 (incidenteel). Het Aanjaagteam Netcongestie wordt gevormd binnen de bestaande formatie en zal naar verwachting nodig blijven zolang de congestieproblematiek dat nodig maakt.
✔ Behaald: Het aanjaagteam heeft in 2025 geadviseerd bij concrete Helmondse (bouw)initiatieven.
De uitdagingen rondom netcongestie zijn het afgelopen jaar groter en complexer geworden. De werkwijze met een aanjaagteam wordt omgevormd naar een bredere aanpak voor netcongestie in zowel onze eigen organisatie als samen met de regio. Hiervoor blijven middelen nodig om specifieke expertise en advisering in te kunnen zetten.