Risicobeheersing is van groot belang. Onder het financiële risicoprofiel van de gemeente Helmond verstaan wij de volgende risico’s:
- Het renterisico (vlottende en vaste schuld);
- Het kredietrisico en garantstellingen.
Renterisico (vlottende schuld – kasgeldlimiet)
De wet Fido stelt dat een gemeente maximaal 8,5% van het begrotingstotaal (de kasgeldlimiet) met kort geld mag financieren. Als de netto-vlottende schuld, bestaande uit kasgeldleningen en het saldo van de bankrekeningen, het kasgeldlimiet gedurende drie kwartalen overschrijdt, moeten aanvullende maatregelen worden genomen. Het limiet voor 2025 is in de begroting 2025 vastgesteld op € 39 miljoen.
Uit de tabel blijkt dat wij het hele jaar binnen de kasgeldlimiet zijn gebleven. In de eerste drie kwartalen hebben we meer ruimte gehad doordat we meer geld bij het schatkistbankieren hebben kunnen stallen. In het laatste kwartaal hebben we minder bij het schatkistbankieren kunnen stallen en hadden we een negatieve liquiditeitspositie, maar zijn we wel binnen de kasgeldlimiet gebleven.
Kasgeldlimiet 2025 | (Bedragen x € 1 miljoen) | Kwartaal 1 | Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 |
|---|---|---|---|---|---|
Kasgeldlimiet (8,5% van de begroting) | 39 | 39 | 39 | 39 | |
Gemiddelde netto vlottende schuld | -17 | -34 | -17 | 3 | |
Ruimte (+) / overschrijding (-) | 56 | 73 | 56 | 36 |
Renterisico (vaste schuld – renterisiconorm)
De wet Fido definieert vaste schulden als opgenomen geldleningen, waarbij de rente voor één jaar of langer vaststaat. Met de renterisiconorm biedt de wet Fido een richtlijn om renteaanpassingen van financieringen en beleggingen goed in de tijd te spreiden. Op grond van deze norm mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen per jaar niet meer zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Voor Gemeente Helmond is deze norm voor 2025 afgerond € 90,6 miljoen.
Renterisiconorm | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
(bedragen x 1 miljoen) | ||
a Renteherziening | 10,3 | 10,7 |
b Aflossingen | 17,5 | 17,5 |
Totaal risico (a+b) | 27,8 | 28,2 |
Renterisiconorm | 90,6 | 91,8 |
Ruimte onder de renterisiconorm | 62,8 | 63,6 |
Kredietrisico
Kredietrisico’s ontstaan enerzijds door het verstrekken van leningen en anderzijds door het afgeven van een garantie op een lening die door een derde partij wordt verstrekt. Het verstrekken van een lening of garantie gebeurt volgens de kaders van het leningen- en garantiebeleid van de Gemeente Helmond.
Ontwikkelingen leningen- en garantieportefeuille
Het verloop van onze leningen- en garantieportefeuille is verder uitgewerkt in onderstaande tabel.
Geldleningen u/g | stand | stand | stand |
|---|---|---|---|
(Bedragen x 1 miljoen) | 31-12-2025 | 31-12-2024 | 31-12-2023 |
woningbouwcorporaties | 0,0 | 1,8 | 1,9 |
verpleeg/verzorgingshuizen | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
overige | 34,9 | 26,7 | 20,2 |
totaal geldleningen u/g | 34,9 | 28,5 | 22,1 |
Waarborgen en huurgaranties | |||
gewaarborgde leningen netto risico bedrag | 40,9 | 54,4 | 57,4 |
Huurgaranties | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
Totaal waarborg huurgaranties | 40,9 | 54,4 | 57,4 |
Totaal | 75,8 | 82,9 | 79,5 |
Het totale volume van de verstrekte leningen is in 2025 toegenomen met € 6,4 miljoen ten opzichte van 2024. De nieuwe leningen die zijn verstrekt bedragen in totaal € 11,2 miljoen. Dit zijn voornamelijk startersleningen van € 10,4 miljoen en duurzaamheidsleningen van € 0,8 miljoen. Er is in totaal afgelost voor € 4,8 miljoen. De leningen waarvoor de gemeente borg staat, zijn volgens planning afgelost.
Waarborgfonds Sociale Woningbouw
Woningbouwcorporaties kunnen voor de financiering van hun investeringen leningen aantrekken met borging van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Het Rijk en gemeenten staan samen garant voor het WSW via een achtervangpositie. Wanneer het garantievermogen van het WSW te laag is, moeten gemeenten en het Rijk leningen verstrekken aan het WSW met zo laag mogelijke kosten. Met het fonds helpt WSW corporaties bij het bouwen en onderhouden van sociale huurwoningen.
Bedragen x € 1 miljoen | 31-12-2025 | 31-12-2024 | 31-12-2023 |
|---|---|---|---|
Achtervang via W.S.W. | 612,9 | 573,1 | 549,8 |
In 2025 is de achtervangpositie gestegen met € 39,8 miljoen ten opzichte van 2024. Hiervan is € 201,4 miljoen aan extra leningen uitgezet en is er voor € 161,6 miljoen afgelost.
Voor wat betreft de actuele risico’s op de huidige leningen- en garantieportefeuille wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Treasury: gemeentefinanciering
Uitzettingen
Een belangrijk uitgangspunt van de wet Fido en de Regeling Uitzettingen en Derivaten Decentrale Overheden (RUDDO) is dat gemeenten verstandig dienen om te gaan met publieke middelen. Risicobeheersing is van groot belang, zowel bij het uitzetten van middelen, als bij het aangaan van leningen. Ons leningen- en garantiebeleid sluit hierbij aan, waardoor in beperkte mate leningen en garanties worden verstrekt.
Financiering
Het verloop van de vaste financiering in 2025 was als volgt:
bedragen x € 1 miljoen | Eigen financiering | |
|---|---|---|
stand per 1-1-2025 | 64,4 | |
aangetrokken leningen | +/+ | 15,0 |
reguliere aflossingen | -/- | 17,5 |
stand per 31-12-2025 | 61,9 |
De gemeente Helmond had in 2025 een overwegend, positieve liquiditeitspositie. In februari 2025 hebben we een lening van € 15 miljoen afgelost. Tegelijkertijd hebben we een nieuwe lening aangetrokken van € 15 miljoen. In totaal hebben we € 17,5 miljoen afgelost. De leningenportefeuille is ondanks de nieuwe lening gedaald met € 2,5 miljoen doordat de reguliere aflossingen hoger zijn dan de nieuw, aangetrokken lening.
De huidige leningenportefeuille bestaat vooral uit contracten waarbij vervroegde aflossing meestal is uitgesloten of er is sprake van een forse boeteclausule.