3.5.1 Wat heeft het gekost?
In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2025 per hoofdproduct weergegeven.
Overzicht per hoofdproduct |
|---|
(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) | |||||||||
Specificatie per Hoofdproduct | Begroting na wijzigingen | Rekeningen | Realisatie t.o.v. Begroting | ||||||
Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo | Saldo | V/N | ||
910 | Organisatie algemeen | 0 | 11.633 | -11.633 | 659 | 650 | 9 | 11.642 | V |
920 | Financiering en treasury | 190 | 0 | 190 | 170 | 0 | 170 | -20 | N |
930 | Nieuwe investeringen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | V |
935 | Centrum- en regiofunctie | 0 | 953 | -953 | 18 | 952 | -934 | 19 | V |
940 | Post Onvoorzien | 0 | 200 | -200 | 0 | 0 | 0 | 200 | V |
944 | Overige financiële middelen | 185 | 1.176 | -991 | 917 | 782 | 135 | 1.126 | V |
950 | Onroerend zaak belasting | 30.594 | 688 | 29.906 | 30.766 | 642 | 30.124 | 218 | V |
960 | Overige belastingen | 1.246 | 971 | 275 | 1.491 | 1.733 | -242 | -516 | N |
970 | Algemene rijksuitkeringen/gemeentefonds | 282.031 | 0 | 282.031 | 290.841 | 3 | 290.839 | 8.807 | V |
991 | Overhead | 542 | 52.015 | -51.473 | 1.880 | 50.965 | -49.085 | 2.388 | V |
992 | Doorbelasting overhead | 0 | -7.502 | 7.502 | 0 | -5.948 | 5.948 | -1.554 | N |
996 | Vennootschapsbelasting | 0 | -1.000 | 1.000 | 0 | -1.039 | 1.039 | 39 | V |
Totaal saldo baten en lasten | 314.788 | 59.134 | 255.654 | 326.742 | 48.739 | 278.003 | 22.349 | V | |
Begroting na wijzigingen ontrekking | Begroting na wijzigingen storting | Begroting na wijziging | Rekeningen | Realisatie t.o.v. Begroting | |||||
Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo | Saldo | V/N | ||
910 | Organisatie algemeen | 3.300 | 3.250 | 50 | 3.300 | 3.250 | 50 | 0 | V |
920 | Financiering en treasury | 0 | 159 | -159 | 0 | 159 | -159 | 0 | V |
930 | Nieuwe investeringen | 4.640 | 8.340 | -3.700 | 4.640 | 8.340 | -3.700 | 0 | V |
944 | Overige financiële middelen | 236 | 1 | 235 | 236 | 0 | 236 | 1 | V |
991 | Overhead | 1.816 | 279 | 1.537 | 1.288 | 328 | 960 | -577 | N |
Totaal mutaties reserves | 9.993 | 12.029 | -2.036 | 9.464 | 12.077 | -2.612 | -576 | N | |
Saldo Algemene dekkingsmiddelen | 324.781 | 71.163 | 253.617 | 336.206 | 60.816 | 275.390 | 21.773 | V | |
Algemene uitkeringen/gemeentefonds |
|---|
De gemeentefondsuitkering bestaat uit drie soorten uitkeringen:
• Algemene uitkering (AU);
• Decentralisatie-uitkeringen (DU);
• Integratie-uitkeringen (IU).
De gemeentefondsuitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten.
De wijzigingen in de omvang van de algemene uitkering bestaan uit algemene en taakgebonden wijzigingen. Algemene wijzigingen brengen geen veranderingen met zich mee voor het takenpakket van gemeenten in tegenstelling tot taakgebonden wijzigingen.
Taakgebonden wijzigingen hebben daarmee overeenkomstige gevolgen voor inkomsten en uitgaven van gemeenten. Via de algemene uitkering worden we voor deze inkomsten of uitgaven gekort of gecompenseerd. Ons beleid voor deze wijzigingen is dat we ze 1-op-1 verrekenen met het budget van het beleidsveld waar ze betrekking op hebben. Dit beleid passen we ook toe voor de wijzigingen op de decentralisatie- en integratie-uitkeringen.
Het hoofdproduct 970 heeft in 2025 een positief saldo van € 8,8 miljoen
Het voordelig resultaat wordt voor het voornaamste deel veroorzaakt door € 8,7 miljoen aan hogere opbrengsten in 2025 uit het gemeentefonds vergeleken met de geraamde opbrengsten. De begrote opbrengsten in de begroting zijn gebaseerd op de gemeentefondsuitkering volgens de meicirculaire 2025. De werkelijke opbrengsten zijn gebaseerd op de stand volgens de decembercirculaire 2025. Tussentijds is de hoogte van onze gemeentefondsuitkering ook gewijzigd in de septembercirculaire.
De financiële gevolgen van de beide circulaires hebben we budgettair niet meer kunnen verwerken in onze begroting. Door het moment van publicatie van de beide circulaires zagen we geen mogelijkheid om de gevolgen in 2025 nog voor te leggen aan de gemeenteraad. De raad is zoals gebruikelijk wel geïnformeerd over de gevolgen van beide circulaires via raadsinformatiebrieven (150-2025 en 12- 2026).
De plus van € 8,7 miljoen in 2025 is het totale effect van zowel algemene en taakgebonden wijzigingen en wijzigingen in de decentralisatie- en integratie-uitkeringen in de beide circulaires. De onderverdeling naar de uitkeringssoorten ziet er dan als volgt uit:
Uitkeringssoort | Bedrag in euro’s |
|---|---|
Algemene wijzigingen | 1.138.124 |
Taakgebonden wijzigingen | 5.464.664 |
Decentralisatie-uitkeringen | 1.688.555 |
Integratie-uitkeringen | 399.610 |
Totaal | 8.690.953 |
De bestemming van de middelen is als volgt:
- € 1,1 miljoen betreft algemene, financiële ruimte en draagt positief bij aan het resultaat van de gemeente over 2025;
- € 2,4 miljoen is bedoeld voor taken die in 2026 zullen gaan plaatsvinden. Via resultaatbestemming stellen we u voor dit bedrag over te hevelen naar 2026 voor besteding aldaar;
- € 5,2 miljoen is bedoeld ter compensatie van kosten voor de uitvoering van besluiten die in 2025 of in een enkel geval zelfs eerder hebben plaatsgevonden. Hiervan stellen we u voor om € 5,0 miljoen via resultaatbestemming toe te voegen aan de egalisatiereserves Sociaal Domein (€ 4,8 miljoen) en Verkiezingen (€ 0,2 miljoen) omdat deze oorspronkelijk als dekking voor de gedane uitgaven zijn aangewend. Het restant van € 0,2 miljoen voegen we toe aan het resultaat.
Toelichting per hoofdproduct |
|---|
Toelichting afwijking hoofdproduct 910 - Organisatie algemeen
Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 11,642 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het verwachte jaarrekeningresultaat van € 10,3 miljoen (voorlopige voor- en nadelen) bij de 1 e en 2 e Berap hier is geraamd. Dit is onze gebruikelijke systematiek in afwachting van het definitieve resultaat. Daarnaast werd bij de begroting ingeschat dat er meer uren met een overheadtoeslag naar de grondexploitaties en investeringen zouden worden geschreven. Dit voordeel is verantwoord op HP910. Achteraf blijkt dit voordeel niet gerealiseerd te zijn. Dit leidt tot een nadeel van € 1,5 miljoen op HP992. Tenslotte hebben we voor € 659.000 fiscale afrekeningen aan zowel de lasten als baten kant. Dit betreft per saldo een budgettair neutrale afwijking.
Toelichting afwijking hoofdproduct 940 - Post onvoorzien
Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 200.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 200.000 lager zijn dan begroot. In de begroting nemen we jaarlijks een post onvoorzien op van € 250.000. In 2025 heeft uw raad hier in de 2e Berap € 50.000 van ingezet voor de dekking van de kosten voor opvolging Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS)-vervuiling gemeente Helmond. Het restant is blijven staan.
Toelichting afwijking hoofdproduct 944 - Overige financiële middelen
Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van ruim € 1,1 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere baten van € 700.000 en minder lasten van € 400.000. Doordat wij een goede liquiditeit hadden in 2025, hebben wij meer gelden kunnen stallen bij het schatkistbankieren, waardoor wij meer opbrengsten hebben behaald dan begroot. Daarnaast is een correctie doorgevoerd op de renteomslag, omdat het werkelijke rentepercentage lager is dan de 1% waar rekening mee is gehouden in de begroting. De consequentie van deze correctie is dat er minder rentekosten zijn toegerekend aan de investeringen en grondexploitaties.
Toelichting afwijking hoofdproduct 950 - Onroerend zaakbelasting
Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 218.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten
€ 46.000 lager zijn dan begroot en de baten € 172.000 hoger zijn dan begroot. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere Onroerend Zaakbelasting (OZB)-opbrengsten. De hogere opbrengst komt vooral doordat de oplegging van aanslagen en afhandeling van bezwaren 2025 soepeler is verlopen dan standaard. Met name bij de woningen is vrijwel alles ook in het lopende belastingjaar opgelegd en afgehandeld, terwijl er in voorgaande jaren meer overlopende posten zijn geweest, waarmee in de raming rekening wordt gehouden. Ook was er sprake van minder bezwaarschriften, waardoor dit mogelijk werd. Dit levert een extra opbrengst op van € 170.000, wat overigens minder dan 1% van de raming is.
Daarnaast hebben we lagere kosten voor bezwaarafhandeling. Dit komt doordat in de wetgeving een verlaging van de (proces)kostenvergoeding voor bezwaarafhandeling is doorgevoerd. Hierdoor zijn de uitgaven ongeveer € 50.000 lager uitgevallen, dan waar vooraf rekening mee is gehouden. Ook het lagere aantal bezwaarschriften speelt hier een rol.
Toelichting afwijking hoofdproduct 960 - Overige belastingen
Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 516.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 762.000 hoger zijn dan begroot en de baten € 246.000 hoger zijn dan begroot. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere storting in de voorziening dubieuze debiteuren. Om de voorziening dubieuze debiteuren op benodigde peil te brengen is een extra storting nodig met name om het risico van Groupcard te voorzien. De totale extra storting voor 2025 bedraagt € 882.000.
Daarnaast hebben we extra opbrengsten van de aanmaan- en dwangbevelkosten. Voor het jaar 2025 bedraagt het positieve saldo op dit onderdeel ongeveer € 231.000. Deze vertonen al enkele jaren een stijgende lijn. Bij de opzet van de begroting 2026 is de raming verhoogd
Tenslotte is er ook nog sprake van een voordeel op een aantal kleinere uitgavenposten. Ook hiervoor is de raming bij de begroting 2026 naar beneden bijgesteld.
Toelichting afwijking hoofdproduct 991 - Overhead
Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 2,388 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 1,050 miljoen lager zijn dan begroot en de baten € 1,338 miljoen hoger zijn dan begroot. Hoofdproduct 991 betreffen de bedrijfsvoeringskosten en lopen uiteen qua voor- en nadelen. De grootste afwijkingen worden verklaard. Op hoofdproduct 991 komen de salaris- en inhuurlasten tot uitdrukking, waarmee we binnen budget blijven (voordeel van € 2 miljoen, welke ook als ombuiging is opgenomen in de begroting van 2026 en verder).
Een nadeel van € 977.000 bij HRM. Vanwege een storting in de voorziening verlofsparen (€ 529.000), Management Development-traject (€ 80.000), sociale uitkeringskosten welke niet volledig door de reserve ERD/WGA en ZW gedekt kunnen worden (€ 317.000) en overige nadelen van gezamenlijk € 51.000.
Een voordeel van € 779.000 bij ICT. Vanwege minder inzet van consultancy, minder aanschaf van hardware en minder licentiekosten.
Een voordeel van € 305.000 op arbeidsmobiliteit personeel. Doordat we minder uit hebben hoeven te geven en daardoor ook meer hebben kunnen laten vrijvallen uit de voorziening mobiliteit.
Een voordeel van € 765.000 doordat minder inzet is gepleegd bij Programma Altijd Verbonden en de beoogde projecten zijn conform planning niet geheel gerealiseerd in 2025.
Project VRiS van € 200.000 is niet uitgevoerd vanwege een lange aanbesteding in 2025. Voorgesteld wordt om via de resultaatbestemming € 200.000 over te hevelen naar 2026 om het project VRiS af te ronden. Zie hoofdstuk 2 voor een toelichting.
In de eerste fase van de schaalsprong zijn minder kosten gemaakt (€ 348.000); ook is een externe bijdrage ontvangen (€ 150.000) voor de schaalsprong.
Van de belastingdienst hebben we een bedrag van € 461.000 terugontvangen voor te veel betaalde WKR over de periode 2020 t/m 2024. Voordeel ontstaat vanwege herziening van de parkeerkosten door de belastingdienst.
Een nadeel van € 237.000 doordat verzamelfacturen van belastingen door complexiteit niet doorbelast worden naar de programma's. Hierdoor ontstaat een voordeel op de betreffende programma's.
Toelichting afwijking hoofdproduct 992 - Doorbelasting overhead
Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1,554 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er minder uren met een overheadtoeslag naar de grondexploitaties en investeringen zijn geschreven dan begroot. Hierdoor ontstaat een negatief resultaat in de exploitatie. Vanaf 2026 is de begroting hier al op gecorrigeerd.
Toelichting afwijking verrekening/ onttrekking met de reserves hoofdproduct 991 - Overhead
Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1,554 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er minder uren met een overheadtoeslag naar de grondexploitaties en investeringen zijn geschreven dan begroot. Hierdoor ontstaat een negatief resultaat in de exploitatie. Bij de begroting echter werd ingeschat dat er meer uren met een overheadtoeslag naar de grondexploitaties en investeringen zouden worden geschreven. Dit voordeel van € 1,3 miljoen is verantwoord op HP910. Achteraf blijkt dit voordeel dus niet gerealiseerd te zijn. Vanaf 2026 is de begroting hier al op gecorrigeerd